İyi Bir Sürücü Olmak İstiyorsanız
1. Kesinlikle içkili olarak otomobil
kullanmayın. En azından kendinize bir limit belirleyin ve bu limite
yaklaştığınızda içmeyi bırakın. Içkili olarak sürüş esnasında refleksleriniz
zayıflamış olacak ve direksiyon başındaki tepkileriniz çok daha yavaş
gerçekleşecektir.
2. Emniyet kemerinizi mutlaka
takınız. Hayatınızı kurtaracak bu kadar basit bir uygulamada “sıkılıyorum”
mazereti kabul edilebilir mantıklı bir mazeret değildir. Emniyet kemerini hiç
takmamanın yanında yapılan bir diğer hata da emniyet kemerini otoyolda takmak,
ancak şehir içinde ya da gidilecek semte yaklaşıldığında “nasıl olsa geldik”
mantığıyla otomobil henüz durmadan emniyet kemerini çıkartmaktır. Kazanın
emniyet kemerinin çıkarıldığı an ile otomobilin park edildiği ana kadar geçen
bu süre zarfında gerçekleşmeyeceğini kimse garanti edemez. Hatchback
otomobillerde 8 km/h gibi son derece düşük süratte yapılan ‘geri viteste direğe
çarpma’ testinde, çarpmanın etkisiyle birçok otomobilin arka tamponlarının içeri
göçtüğünü, hatta bazılarının camlarının çatladığını biliyor musunuz? Çoğumuzun
dikkate almaya değer görmediği süratlerde gerçekleşen kazaların bile ciddi
yaralanma ve hatta ölümlere sebebiyet verebileceğini unutmayalım.
3. Farlarınızı gece gündüz açık
tutunuz. Bu, halk arasında her ne kadar ‘görmemişlik’, ‘hava atma’ ya da
‘dikkat çekme amacıyla yapılan bir hareket’ olarak görülse de, olası bir
tehlike durumunda farı yanan araçların trafikteki diğer sürücüler tarafından
farı yanmayanlara göre çok daha çabuk farkedileceğini unutmayın.
4. Direksiyon başındaki oturma
pozisyonunuzu iyi ayarlayın. Otomobil kullanmak son derece ciddiyet göstermek
gereken bir iştir ve otomobil yatak odanız değildir. Birçok otomobilde
gördüğümüz neredeyse 45 derecelik açıyla geriye doğru yatırılmış koltuklar hem
sürüş konsantrasyonunu azaltacak ve tehlike anında vereceğiniz tepki süresini
uzatacak, hem de kaza anında tehlike arzedecektir. Yatık olmayan ancak aşırı
derecede geri alınmış koltuklar ise yine direksiyon başında verilen tepkileri
geciktirmekten başka bir işe yaramayacaktır. Sürüş esnasında direksiyon daima
iki el ile birden ve saat 9:15 pozisyonunda tutulmalıdır. Koltuğun direksiyona
olan mesafesi, kollar yaklaşık 45 derecelik bir açı yapacak şekilde
ayarlanmalıdır.
5. Otomobil kullanacağınız
ayakkabılar: ne aynı anda iki pedala birden basacak kadar aşırı geniş, ne hissi
azaltacak kadar aşırı kalın tabanlı, ne de ayakların hareketini engelleyecek
kadar uzun topuklu olmalıdır. Eğer bu durumlardan bir veya birkaçı mevcut ise
daha sakin ve tehlike arzetmeyecek bir sürüşle yolculuk tamamlanmalıdır.
6. Kalabalık (Otomobilin içinde çok
sayıda kişinin bulunduğu) yolculuklar en tehlikeli yolculuklardır. Gerek
görüşün kısıtlanması, gerekse yolcuların konuşma ve hareketlerinden dolayı
konsantrasyonunuzun tek başınıza otomobil kullanırken olduğu kadar yoğun
olamayacağından hareketle bu tip yolculuklarda maksimum dikkati sarfetmeniz
sizin ve yolcularınızın yararına olacaktır.. Özellikle sollama ve şerit
değişimlerinde.
7. Kalabalık yolculuklarda eğer arka
koltuğa 3 kişi oturmak mecburiyetinde kalırsa ortaya en kısa boylu olanın
oturması en mantıklı çözümdür. Dikiz aynasını kullanacağınız zamanlarda daha
iyi bir görüş için yardımcı olacaktır. Yağmurun yağmaya başladığı ilk anlarda
ve mıcırlı yollarda son derece dikkatli olun. Normalin çok az üzerinde sürat
yapıyor dahi olsanız özellikle mıcırlı yollarda yoldan nasıl çıktığınızı
anlamazsınız bile..
8. Bisikletlilere her zaman dikkat
edin ve yanlarından geçerken mümkün olduğunca yavaşlayın. Ülkemizde henüz
bisikletlilere ayrılmış özel yollar yoktur ve her ne kadar yolun sağından
gidiyor dahi olsalar kendileriyle aynı şerit üzerinde olduğunuzu unutmayın.
9. Yollara kesinlikle güvenmeyin.
Ülkemiz yollarında çoğu viraj ya eğimsiz, ya da daha kötüsü ters eğimlidir.
Hızınızı iyi ayarlayın.
10. Arabanız kirli bile olsa, iyi
bir görüş için en azından ayna ve camlarınızı temizleyebilirsiniz.
11. Kazayı yaptıranın genelde aşırı
hız olduğu söylense de, özellikle şehir içi trafikte hıza dayalı kazanın asıl
sebebi genel olarak hızlı gitmekten çok trafiğin normal akışından hızlı
gitmektir. TEM otoyolunda tüm otomobiller 180 km/s hızla giderken sorun
nisbeten daha azdır, ancak bütün otomobiller 90km/s ile giderken siz 180 km/s
ile gidiyorsanız tehlikenin özellikle sizin açınızdan çok daha büyük olduğunu
söyleyebiliriz. Tabi kaza sırasında zarar verdiğiniz diğer otomobilleri
saymazsak.. Yine aynı şekilde, hızla giden trafikte eğer siz trafiğin geneline
göre son derece düşük bir süratte seyrediyorsanız trafiğin geneli için son
derece büyük bir tehlike yaratıyorsunuz demektir.
12. Kesinlikle kimseyle yarışmayın.
Yarış kaza getirir. Siz çok iyi ve son derece dikkatli bir sürücü olabilirsiniz
ancak diğer sürücünün yapacağı bir hata, diğer otomobillerin de karışacağı bir
kazayla sonuçlanabilir.
13. Önünüzdeki otomobi ille olan
takip mesafesini iyi ayarlayın. Kesinlikle yakın takip yapmayın.
14. Yolculuk boyunca vitesi hiç bir
zaman boşa almayın. Aynaları muhakkak kullanın.
15. Eğer ABS sistemi varsa frene
basmaktan korkmayın. Freni pompalamak, öne engel çıktığında önce frene basıp
bırakmak, sonra tekrar basmak gibi teknikler sadece ABS fren sistemi olmayan
otomobiller için geçerli eski tekniklerdir. Pedal kısmında ayaklarınızın
hareketini engelleyecek nesneler bırakmayın.
16. Bakım sırasında ön konsola
torpido parlatıcı sprey uygulamayın ve yolculuk esnasında bu kısımda kutu
mendil, kaset, CD gibi cama yansıması muhtemel hiçbir şey bulundurmayın. Aynaya
CD asmak gibi ön konsola kutu mendil koymak da sadece ülkemiz sürücülerine has
bir alışkanlıktır.
17. Özellikle güneşin karşıdan
alındığı yolculuklarda kullanmak üzere arabanızın torpido gözünde mutlaka bir
güneş gözlüğü bulundurun.
18. Sinyalleri kullanın. Sinyal
kullanmamak sadece minibüs, özellikle de taksi sürücülerine has
alışkanlıklardır.
19. Kırmızı ışıkta yaya geçidi
üzerinde değil, yaya geçidinden önce durun. Böylelikle hem yayalar kendilerine
ayrılmış olan şeritten rahatça karşıya geçecekler, hem de ilk araba olduğunuzu
var sayarsak siz yeşil ışığı görebilmek için sunroof’tan bakmak zorunda
kalmayacaksınızdır. Böyle bir durumda arkanızdaki araç bir minibüs veya taksi
ise muhtemelen önde kendisine göre bir araçlık yer bıraktığınız için size korna
çalacaktır. Muhatap olmayın.
20. Tümsek veya çukurlardan geçerken
arkadaki trafiği de kontrol etmek sureti ile mümkün olduğunca yavaşlayın, ancak
tam üzerinden geçerken ayağınızı fren pedalından çekin. Tümsek veya çukurlardan
geçerken lastiğin darbeyi döner vaziyette alması gereklidir. O ana kadar
yavaşladınız yavaşladınız, yavaşlayamadıysanız yavaşlayabildiğiniz kadarıyla
geçin gitsin. Fren basılı durumdayken verdiğinden daha az zarar verecektir.
Asfalta gömülen tırtıkların amacının ise her ne kadar hızı azaltmak olduğu
söylense de bunların ön takımları bozmaktan başka bir işlevi olduğunu
sanmıyorum, bu sebepten ötürü üzerlerinden mümkün olduğunca hızlı geçin. Bence
tümüyle kaldırılmalılar. Ayrıca tümsekleri de artık inşaat işçilerinden ziyade
Avrupa’daki örneklerine uygun şekilde geniş, ve üzerinde gece de görülmelerini
saglayacak boyalar olacak şekilde daha bilgili ekipler hazirlamali.. Sürüş
sirasinda arabanizin kaputu ya da öndeki arabanin plakasina kilitlenmek yerine
ileriye, daha geniş bir alana bakip tüm trafigi kontrol edin.
21. ABS sistemini bozacagi ve maddi
zarar doguracagi için degil, ancak sizin konsantrasyonunuzu dagitacagi için
sürüş sirasinda mümkün oldugunca cep telefonuyla konuşmayin. Hands-free seti
olsa dahi... En azindan siz arama yapmayın. Sürüş esnasinda sik fren kullanmak
ya gereginden daha hizli ve/veya agresif gittiginizin işaretidir, ya da eger
yavaş gittiginiz halde çok sik fren kullaniyorsaniz bu da acemi oldugunuzun
göstergesidir. Her iki durumda da sizi takip eden araçlari tedirgin edeceksinizdir.
22. Eğer normalde şehir içinde
otomobil kullaniyor ve şehirlerarasi yolculuklara daha seyrek gidiyor iseniz
şehirlerarasi yolculugun ilk kilometrelerinde kendinize biraz zaman veriniz.
Şehir içi ve şehirlerarasi yolculuklar birbirinden tamamiyla farkli tecrübeler
gerektirir ve uzun zaman sonra uzun yola ilk defa çiktiginizda araç sollarken
gereken mesafe tayinini iyi yapamayacaksiniz. ilk sollamalarda çekingen
davranın, birden bire açılmayın. Hayatinizda ne zaman ve nereye uzun yol
yaparsaniz yapin vardiginizda ilk soru “Yolculuk nasıldı, kaç saatte geldin?”,
döndüğünüzde ise “Yolculuk nasıldı, kaç saatte gittin?” olacaktır. Hatta
çoğunlukla daha bu sorunun sorulmasına izin verilmeden “Abi valla altı saatte
Bodrum’a indik” gibi açıklamalar yapılır, başkalarıyla iddiaya girilir. Ayrıca
bu tip uzun yolculuklarda muhakkak bir veya en azından birkaç arabayla ölümüne
yarışılır, rakip araba konvoylarda sollarken sıkıştırılır vs. Artık bunların ne
kadar mantıklı olduğuna değinmek dahi istemiyorum. Otomobiliniz üzerinde
yaptığınız her modifikasyon sadece ve sadece sizin güvenliğinizi artırıcı ve
arabanızı gerek performens, gerek görünüm olarak sadece size özel kılan
uygulamalardır ve sadece kendinizi tatmine yönelik olmalıdır. İçinde 4 kişilik
bir aile ya da kız arkadaşı olduğu halde sizinle yarışmaya kalkan sorumsuz bir
dangalak bırakın başka şeylerle tatmin olsun. Onu geçeceğinizi nasıl olsa
biliyorsunuz.
23. Uzun yolculuklarda ilk 3-4 saat
sonunda mola verip sonrasında mümkünse her 2 saatte bir dinlenin. Gerekirse
uygun bir yere park edip bir süre uyuyun. Böyle bir durumda aklınıza ilk olarak
büyük olasılıkla “Peki kaç saatte geldiğimi soranlara ne derim şimdi ben?”
sorusu gelecek ve uyumakla uyumamak arasında gidip geleceksiniz. Sorulara
“Valla uykum geldi uyudum, ne yapıyım yani!” şeklinde cevap vererek kestirip
atabilir, ya da kaç saatte geldiginizi merak edenlere en kötü ihtimalle yalan
söyleyerek yirtabilirsiniz. Aynaya asili CD’ler azaldığına göre, bu bakış açısı
da bir gün mutlaka değişecektir.
24. Gece yolculuklarında hız
yapmaktan kaçının. Ülkemizde bırakın devlet yollarını, paralı yollarda bile
yolun çoğu bölümünde aydınlatma olmadığı düşünülürse, makul bir hızda gitmek
hayatınız açısından daha az riskli olacaktır.
25. İster gece, ister gündüz olsun
uzun yolda sollama yaparken ne şeritlere ne de tabelalara güvenmeyin. Bugüne
kadarki tecrübelerimin gösterdiği şudur ki hatrı sayılacak kadar çok yerde
sollama için asıl uygun bölümler sollama yasağının olduğu yerlerdir. Yine aynı
şekilde sollama yasağı bittikten sonra, devamında size sollama hakkı tanınan
bölümler ise örneğin sola doğru dönen ve ağaçlardan karşıdan geleni görme
imkanı olamayan virajlardır. O tabelayı oraya dikenin kim olduğuna dair
tahminde bulunarak virajı sollama yapmadan geçmek ve sollamalarda sadece tabela
ya da şeride bakmayıp tecrübeyi en önde tutmak bence en iyi çözüm.
26. Eğer otomobilinizde spor
süspansiyon sistemi, performans lastikleri, modifiyeli fren sistemi gibi
güvenliği artırıcı modifikasyonlar yapılmamışsa, ya da en önemlisi ABS yoksa
hız yaparken bir kez daha düşünün.
27. Arka koltukta otursalar dahi,
sizinle birlikte yolculuk edenleri emniyet kemerlerini takmaları konusunda
uyarın. Kaza esnasında arka koltukta yolculuk ediyor olmasına rağmen otomobilin
ön camından fırlayanların sayısı ciddiye alınacak kadar fazladır.
28. Otomobiliniz bir hatchback veya
sedansa arka cam kısmında bond çanta benzeri ağırlığı olan eşyalar
bulundurmayın. Kaza esnasında arka camdan öne doğru fırlayacak bir bonda
çantanın etkisi yüzlerce kiloya, basit bir kutu mendilin etkisi de onlarca
kiloya eşit olacaktır. Eğer otomobiliniz bir station ise yine aynı mantıkla
bagaj kısmına koyduğunuz eşyaların fırlamaması için bir bagaj filesi kullanın.
29. Sizinle birlikte seyahat eden
yolcularınızı kendilerine en uygun yerde değil, trafik açısından en uygun yerde
indirin. Eğer otomobil arkadan kayma eğilimi gösterirse frene basmak yerine
ayağınızı gazdan çekin ve direksiyonu kayan yöne doğru hafifçe çevirin.
30. Otomobil kullanmak son derece
dikkat isteyen ve konsantrasyona dayalı bir iştir.